Dziecko z zespołem Downa w przedszkolnej grupie integracyjnej

Rozwój fizyczny dziecka z zespołem Downa przebiega znacznie wolniej. Przeprowadzone badania potwierdzają u tych osób spowolnione tempo wzrastania. Jest ono również bardzo zróżnicowane, ponieważ zależy od wpływu genów, żywności, czy też dodatkowych dolegliwości medycznych. Jedno jest pewne, że dzieci z zespołem Downa w przyszłości nie osiągną wysokiego wzrostu. Natomiast jeśli chodzi o wagę u dzieci z zespołem Downa, to w wieku niemowlęcym jest ona bardzo niska, w stosunku do innych dzieci (ze względu na problemy z karmieniem). Dopiero kiedy dziecko osiąga wiek przedszkolny, zaczyna ważyć prawidłowo. Warto dodać, że dla niektórych osób z zespołem Downa, w wieku dojrzewania (kiedy często dzieci mają nadwagę), waga może przysparzać wiele problemów.[1] Rozwój motoryki dużej, u rodziców dzieci z zespołem Downa, spędza sen z powiek. Dzieci te potrafią zaprezentować naprawdę duży zakres umiejętności ruchowych. Jednak takie dolegliwości, jak choćby wrodzone wady serca, często są przyczyną opóźnień rozwoju motorycznego. Poniższa tabela ukazuje etapy zdobywania umiejętności z zakresu dużej motoryki (od wieku niemowlęcego po wiek przedszkolny) dla dziecka z zespołem Downa oraz (dla porównania) dziecka bez wady. Niewątpliwie na każde dziecko należy patrzeć indywidualnie, dlatego jest to wyłącznie zapis tylko przybliżony:[2]

Wczesne wspomaganie rozwoju mowy u dziecka z zespołem Downa w wieku przedszkolnym

Mimo wielu przyczyn, które powodują liczne opóźnienia w rozwoju mowy u dzieci z zespołem Downa, można im pomóc, ucząc komunikowania się w środowisku domowym, korzystając z pomocy logopedy, czy neurologopedy oraz stymulować rozwój mowy w grupie, w środowisku przedszkolnym. Zaleca się, aby dziecko z zespołem Downa trafiło do placówki specjalnej lub przedszkola z oddziałem integracyjnym. W dużej mierze zależy to od stopnia niepełnosprawności intelektualnej. Ważnym punktem stymulującym rozwój mowy u dziecka z zespołem Downa są należycie dopasowane oraz umiejętnie przeprowadzane zabawy i działania o istocie profilaktyczno-usprawniającej, związane z układem oddechowym, fonacyjnym i artykulacyjnym. Tego typu ćwiczenia i zabawy kształcą prawidłowe zamykanie buzi, gryzienie, żucie, połykanie, oddychanie przez nos oraz naśladowanie wyrażeń dźwiękonaśladowczych. Istotną rolę w kształtowaniu poprawnego stymulowania mowy u tych dzieci w przedszkolu, odgrywać może wychowawca grupy, nauczyciel wspomagający, bądź logopeda, czy neurologopeda. Każdy z tych specjalistów powinien bardzo dobrze poznać dziecko, warunki jego rozwoju oraz historię życia. Takie rozpoznanie przeprowadza się poprzez obserwację, spostrzeżenia, analizę dokumentów, wywiady oraz współpracę z rodzicami. Rozwój dziecka przebiega najlepiej w środowisku rówieśniczym. Z tego względu tak ważne jest, aby dzieci z zespołem Downa uczęszczały do przedszkola.

Poniżej wymienię przydatne metody i techniki pracy nad mową z dzieckiem z zespołem Downa, natomiast w kolejnym rozdziale opiszę konkretne przykłady ćwiczeń i zabaw, które powinien zawierać IPET dla dziecka z zespołem Downa (czyli Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny). A o to wybrane przeze mnie metody i techniki pracy, które jak najbardziej mogą być stosowane w wieku przedszkolnym:

• wspomaganie rozwoju mowy w oparciu o terapię SI,
• wykorzystywanie zabaw paluszkowych,
• program edukacyjno-terapeutyczny: Kontakt i komunikacja,
• metody alternatywne w komunikacji,
• metoda ustno-twarzowa, opracowana przez Castillo Moralesa,
• Metoda Dobrego Startu wg M. Bogdanowicz.

Wczesne wspomhanie rozwoju psychoruchowego u dziecka z zespołem Downa w wieku przedszkolnym

Rozwój ruchowy odgrywa bardzo ważną rolę w życiu każdego dziecka. Pomaga w kształtowaniu się mowy oraz funkcji poznawczych. Należy pamiętać o tym, że tempo ich rozwoju nie u wszystkich dzieci jest takie samo. Mam tutaj na uwadze zarówno procesy poznawcze (myślenie, pamięć, koncentrację) oraz procesy percepcyjno-motoryczne. Dzieci z zespołem Downa mają problemy zarazem z rozwojem ruchowym jak i procesami percepcyjnymi. Przyczyną tych dysfunkcji jest nieprawidłowe działanie budowy anatomicznej mózgu. Istotny wpływ ma również zbyt niska częstotliwość bodźców sensorycznych, już w pierwszych miesiącach życia.

Poniżej wymienię przydatne metody i techniki pracy nad rozwojem ruchowym z dzieckiem z zespołem Downa, natomiast w kolejnym rozdziale opiszę konkretne przykłady ćwiczeń i zabaw, które powinien zawierać IPET. A o to wybrane przeze mnie  metody i techniki pracy stosowane w wieku przedszkolnym:

• Metoda Integracji Sensorycznej jako stymulacja rozwoju psychoruchowego,
• Metoda Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne,
• hipoterapia,
• Metoda Christophera Knilla,
• Metoda Paula Dennisona. Kinezjologia edukacyjna.